Co najbardziej lubię w Świętach Wielkanocnych?

Co najbardziej lubię w Świętach Wielkanocnych?

Jeszcze kilka tygodni temu marudziłam mojemu Mężowi nad głową, żebyśmy z okazji Wielkanocy dokądś wyjechali. Bliżej lub dalej, na dłużej, lub chociaż na weekend. Na co dostałam odpowiedź: „Święta to nie wakacje. To Rodzina i Tradycja”. Totalnie mnie zatkało, ale muszę przyznać, że bardzo zaimponował mi tym stwierdzeniem i zmusił do głębszej refleksji nad moim stosunkiem do tych wartości.

Od razu przypomniał mi się też komentarz jednego z Czytelników pod moim postem na temat Walentynek, który zapytał, czy w ogóle lubię jakiekolwiek Święta. To było jak uderzenie obuchem. Obiecałam sobie wtedy, że w tym roku zmieniam swoje nastawienie i zamierzam cieszyć się Świętami na maxa! 🙂

Na początek postanowiłam przypomnieć sobie znaczenie najważniejszych religijnych i ludowych obrzędów związanych z okresem Wielkanocnym. Niektóre z tych zwyczajów niestety powoli zanikają, ale wiele z nich jest nadal żywo kultywowanych w polskich rodzinach, dzięki czemu ten czas jest jeszcze bardziej wyjątkowy i radosny.

Palemka wielkanocna

Wielki Tydzień zaczyna się Niedzielą Palmową, która upamiętnia przybycie Jezusa do Jerozolimy. Tego dnia w kościołach ma miejsce poświęcenie palemek – rózeg wierzbowych i gałązek bukszpanu ozdobionych kwiatami, ziołami, kolorowymi piórkami, mchem.

Symboliczne uderzenie domowników poświęconą palemką zapewnia im pomyślność i zdrowie przez cały rok, a palemka przechowywana w wazonie chroni dom przed nieszczęściem, chorobami i złymi mocami.

Święconka

Wielka Sobota jest dniem radosnego oczekiwania. Od samego rana w kościele odbywa się święcenie pokarmów przyniesionych przez wiernych w specjalnie w tym celu przygotowanych koszyczkach wielkanocnych. Obowiązkowo powinny znaleźć się w nim:

  • Jajka – symbol narodzenia i nowego się życia,
  • Baranek z cukru – symbol zmartwychwstałego Chrystusa i przezwyciężenia zła
  • Sól – symbol oczyszczenia i prawdy
  • Chleb – symbol pomyślności i doskonałości
  • Chrzan – symbol siły
  • Wędlina – symbol zdrowia, płodności i dostatku

Święconkę zjada się następnego dnia, w Wielką Niedzielę, podczas śniadania wielkanocnego.

Wielkanocne jajo

Gra pierwsze skrzypce w każdym świątecznym menu. Jest symbolem odrodzenia, zwycięstwa życia nad śmiercią. Ręcznie zdobione, kolorowe pisanki od wieków dekorują polskie stoły w czasie wielkanocnego śniadania. Tradycyjna technika kraszenia pisanek polega na rysowaniu na skorupce wzorów przy użyciu rozgrzanego wosku. Ozdobione w taki sposób jaja barwi się w roztworze z cebuli, a następnie delikatnie ściera warstwę zastygłego wosku ukazując nakreślone motywy.

W wielu rodzinach wielkanocne śniadanie rozpoczyna się od składania sobie nawzajem życzeń i dzielenia się poświęconym jajkiem, co w swojej formie i symbolice podobne jest do bożonarodzeniowego łamania się opłatkiem.

Lany Poniedziałek

Inaczej zwany Śmigus-Dyngus. Tego dnia dozwolone są zabawy i psikusy, na które wszyscy czekali cały okres postu. Zgodnie z tradycją, polewamy się wtedy wodą, co ma symbolizować oczyszczenie i budzącą się do życia przyrodę. Zmoczone tego dnia panny mają większe szanse na zamążpójście, ale uwaga!, jest warunek – nie można się obrażać, bo wtedy wróżba zadziała na odwrót 😉

Tradycyjne wielkanocne potrawy

Dawniej, 40-dniowy Wielki Post poprzedzający święta Wielkanocne obchodzono bardzo surowo. Nie było mowy o rozrywkach, czy tłustym jedzeniu. Żywiono się bardzo skromnie, głównie solonymi śledziami z beczki. Dodatkowo, zimowe zapasy powoli się kończyły, więc gospodarze tym bardziej musieli oszczędzać pokarm na zbliżające się Święta. Po kilku tygodniach takiej diety wszyscy z utęsknieniem wyczekiwali na dzwony rezurekcyjne obwieszczające koniec postu.

Według tradycji, uroczysty świąteczny stół powinien być nakryty białym obrusem i udekorowany pisankami, baziami i liśćmi bukszpanu, które wprowadzają wiosenny nastrój. W jego centralnym punkcie stawiamy baranka i koszyczek ze święconką. Na stole nie powinno zabraknąć tradycyjnych wielkanocnych potraw:

  • Żuru lub, w zależności od regionu, białego barszczu,
  • Jaj, w najróżniejszych wydaniach,
  • Kiełbasy, zwykle białej, podawanej na ciepło z chrzanem,
  • Pieczonych mięs, wędlin, pasztetów,
  • A na deser drożdżowej babki, sernika i artystycznie przyozdobionych mazurków.

Wielkanocne zabawy

Popularną wielkanocną rozrywką jest tak zwana „walka na jajka”. Dwie osoby stukają się trzymanymi w ręku pisankami – wygrywa ten, którego jajo pozostanie niestłuczone.

W Polsce, żywych jest również wiele zabaw typowo regionalnych, np. „kurek wielkanocny”, czyli spacer kawalerów po wsi z piejącym głośno kogutem, „wieszanie śledzia”, czyli symboliczne karanie zbrzydłych potraw wielkopostnych za morzenie żołądków przez ostatnie 40 dni, „szukanie zajączka”, czyli trop za małą niespodzianką ukrytą dla każdego w domu lub w ogrodzie.

Barwna i bogata to nasza polska tradycja 🙂 Nic dziwnego, Wielkanoc jest najstarszym i najważniejszym świętem w kulturze chrześcijańskiej. Ludzie wierzący już przez cały Wielki Tydzień w skupieniu przeżywają śmierć Chrystusa, aby następnie cieszyć się Jego zmartwychwstaniem.

Bez względu na to, w jakim charakterze Wy obchodzicie nadchodzące Święta,

życzę Wam, aby był to czas spędzony w zdrowiu, spokoju, ciepłej rodzinnej atmosferze, z elementami naszej pięknej polskiej tradycji.

Niech Zmartwychwstały Chrystus będzie dla nas źródłem nadziei i radości, a budząca się do życia przyroda zainspiruje do pozytywnych zmian!

Wesołego Alleluja!

A jeśli chcecie podpatrywać, jak my w tym roku spędzamy Święta Wielkanocne, to zapraszam Was do śledzenia profilu Pani Money na Instagramie 🙂

Dodaj komentarz