U jak…

U jak…

Witajcie w kolejną środę :) Dziś mam dla Was 3 nowe hasła, tym razem na literkę U :) Zapraszam!

UBEZPIECZENIE

Według powszechnej definicji, ubezpieczenie jest to instrument gospodarczy, którego zadaniem jest łagodzenie lub pełna likwidacja negatywnych skutków zdarzeń losowych i przyszłych potrzeb majątkowych poprzez rozłożenie ryzyka na wiele jednostek, którym te same zdarzenia zagrażają.

W praktyce, zawarcie umowy ubezpieczenia polega na tym, że ubezpieczający zobowiązuje się płacić ustaloną stawkę przez określony okres czasu, w zamian za zobowiązanie ze strony ubezpieczyciela do wypłaty odszkodowania, jeśli zdarzenie przewidziane w umowie faktycznie wystąpi. Jednocześnie zdarzenia te mogą mieć bardzo różny charakter, mogą dotyczyć życia, zdrowia, majątku.

Idąc tym tropem, można sformułować podstawowe funkcje ubezpieczenia:

  • Ochronna – ochrona przed niepomyślnymi skutkami zdarzeń losowych,
  • Finansowa – tworzenie funduszów i rezerw, które mogą być wykorzystane do zwiększenia tempa rozwoju gospodarki narodowej,
  • Redystrybucyjna – przesunięcie bieżących wydatków konsumpcyjnych ludności na okres późniejszy, lub zmiana charakteru tych wydatków,
  • Prewencyjna – zapobieganie wystąpieniu szkody, bądź jej minimalizacja, jeśli już wystąpiła.

W polskiej rzeczywistości występują zarówno ubezpieczenia dobrowolne (osoba sama szacuje, jakie jest ryzyko wystąpienia danego zdarzenia i we własnym zakresie decyduje, czy chce się przed nim ochronić, czy nie), jak i obowiązkowe (ustawodawca uznał, że ze względu na powszechne występowanie zagrożenia, ubezpieczenie jest obligatoryjne). Przykładem pierwszego są między innymi ubezpieczenie na życie, od następstw nieszczęśliwych wypadków, na wypadek nowotworu. Do ubezpieczeń obowiązkowych zalicza się natomiast polisa OC dla właścicieli pojazdów oraz specjalny program ochrony skierowany do rolników – ubezpieczenie budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego od ognia i innych zdarzeń losowych, ubezpieczenie OC rolników z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Zgodnie z kodeksem cywilnym ubezpieczenia możemy podzielić na:

  • Majątkowe – mienia i odpowiedzialności cywilnej,
  • Osobowe – w szczególności na życie i następstw nieszczęśliwych wypadków.

Decydując się na ubezpieczenie należy oszacować ryzyko wystąpienia przykrych dla nas zdarzeń i ocenić prawdopodobieństwo ich wystąpienia. Ubezpieczenie pozwala przenieść choć część negatywnych skutków na towarzystwo ubezpieczeniowe, dzięki czemu można całkowicie lub częściowo ograniczyć ewentualne straty.

UDZIAŁ WŁASNY

Biorąc kredyt hipoteczny bardzo istotnym czynnikiem jest wkład własny. Im będzie on wyższy, tym najprawdopodobniej otrzymamy lepsze warunki – niższe oprocentowanie i tym samym niższą miesięczną ratę.

Czasy, gdy można było pożyczyć 120% a nawet 130% wartości nieruchomości to już przeszłość. W 2013 roku KNF poprzez Rekomendację S zmusił banki do konserwatywnego podejścia i stopniowo zwiększa próg wymaganego minimalnego wkładu własnego. Od stycznia 2016 roku wynosi on już 15%, a docelowo, od 2017 roku ma on wzrosnąć do 20%.

W naszym prywatnym przypadku, inwestycję w mieszkanie planujemy w 2018 roku. Przy obecnych średnich cenach mieszkań w Warszawie oznacza to, że do tej pory musimy mieć odłożony kapitał w wysokości około 100 tyś. zł. Na szczęście w naszej sytuacji jest to jak najbardziej wykonalne, aczkolwiek zdaję sobie sprawę, że dla wielu kredytobiorców może być to duża przeszkoda i nie będą w stanie spełnić tego warunku.

Specjalnie dla nich ustawodawca przewidział pewne możliwości. W uzasadnionych przypadkach bezwzględnie wymagany „gotówkowy” wkład do kredytu spadnie do 10%, a brakującą część będzie można pokryć dodatkowym zabezpieczeniem, pod którym kryje się między innymi:

  • Blokada środków na rachunku bankowym, np. na lokacie, rachunku oszczędnościowym lub ROR,
  • Zastaw na papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub NBP, czyli obligacje skarbowe,
  • Środki zgromadzone na IKE i IKZE, czyli rachunkach stanowiących III filar systemu emerytalnego,
  • Już wniesione zaliczki i wpłaty dla dewelopera lub zbywcy nieruchomości,
  • Przyznane dofinansowanie w ramach programu „Mieszkanie dla Młodych”,
  • Wartość rynkowa działki, na której ma być prowadzona inwestycja,
  • Udokumentowane poniesione koszty budowy,
  • Udokumentowana wartość wykonanych robót budowlanych,
  • Udokumentowana wartość zakupionych materiałów budowlanych.

Innym sposobem na zorganizowanie udziału własnego może być pożyczka od rodziny lub pracodawcy. Zdecydowanie jednak odradzam finansowanie wkładu z innego kredytu gotówkowego lub pożyczki w parabanku. To jest zawsze najgorsze, najdroższe i najniebezpieczniejsze rozwiązanie, które w przypadku osób balansujących na granicy zdolności kredytowej może skończyć się spiralą zadłużenia i poważnymi kłopotami finansowymi.

ULGA PODATKOWA

Rozliczając swój roczny PIT podatnik ma możliwość skorzystania z szeregu ulg i odliczeń, których zastosowanie spowoduje, że jego należność wobec fiskusa się zmniejszy.

W przypadku osób fizycznych ulga podatkowa może polegać na obniżeniu:

  • Podstawy opodatkowania, np. zapłacone składki na ubezpieczenie społeczne, przekazane darowizny na cele pożytku publicznego, środki wpłacone na IKZE, opłaty za korzystanie z Internetu.
  • Kwoty podatku, np. zapłacone składki na ubezpieczenia zdrowotne, ulga prorodzinna.

Rolą ulg podatkowych jest przede wszystkim stymulacja, zarówno sfery ekonomicznej jak i społecznej kraju. Poprzez instrumenty podatkowe ustawodawca wywiera wpływ na działania i zachowania obywateli i przedsiębiorców, czy tempo rozwoju gospodarczego. Zwolnienia, ulgi i preferencje podatkowe mają służyć zachęceniu podatników do konkretnych aktywności, np.:

  • Odliczenie z tytułu IKZE ma za zadanie zmobilizować społeczeństwo do regularnego oszczędzania na przyszłą emeryturę,
  • Wspólne rozliczenie z małżonkiem powinno być bodźcem do formalizowania związków i zakładania rodziny,
  • Odliczenie z tytułu darowizn przekazanych na cele społecznie użyteczne ma zachęcać do pomocy i wspierania najbardziej potrzebujących,
  • Ulga prorodzinna ma przyczynić się do wzrostu liczby urodzeń i służyć poprawie wskaźników demograficznych,
  • Odliczenie na Internet ma sprzyjać rozwojowi społeczeństwa informacyjnego.

Szczegółowy przewodnik po ulgach podatkowych za 2015 rok zamieściłam w poście pt. „PIT za 2015 – ulgi i odliczenia, czyli jak zapłacić niższy podatek?”. Znajdziecie tam konkretne przykłady i dokładne warunki skorzystania z każdej z nich.

2 thoughts on “U jak…

    1. Znalazłoby się jeszcze kilka równie ważnych i ciekawych pojęć na U, ale zostawię je sobie na ewentualną drugą edycję Słowniczka 🙂

Dodaj komentarz